Je gaat vloerverwarming aanleggen en je staat voor de vraag die iedereen als eerste stelt: hoeveel groepen heb ik nodig? Die vraag bepaalt welke verdeler je koopt, hoeveel meter buis je bestelt en hoeveel koppelingen je erbij moet pakken. Kies je te weinig groepen, dan worden je lussen te lang en wordt de vloer niet overal even warm. Kies je er te veel, dan betaal je voor ruimte op de verdeler die je nooit gebruikt.
Eigenlijk is het heel simpel als je drie dingen weet: hoeveel vierkante meter je verwarmt, welke hart-op-hart afstand je aanhoudt en hoe lang één groep mag zijn. In deze blog rekenen we dat stap voor stap uit, met echte voorbeelden per ruimte. Wil je eerst het grote plaatje van vloerverwarming aanleggen? Lees dan de complete gids voor vloerverwarming aanleggen.
Wat is een groep vloerverwarming eigenlijk?
Een groep (ook wel lus, kring of circuit genoemd) is één doorlopende buis die vanaf de verdeler de vloer in gaat, in een patroon door de ruimte loopt en weer terugkomt bij de verdeler. Het water stroomt erin via de aanvoer, geeft onderweg warmte af aan de vloer en komt afgekoeld terug via de retour.
Elke groep krijgt op de verdeler een eigen aansluiting, met een eigen flowmeter en een eigen ventiel. Daardoor kun je per groep regelen hoeveel water erdoor stroomt. Een verdeler met 8 groepen kan dus 8 van die lussen aansturen.
Belangrijk om te onthouden: een groep bestaat altijd uit één stuk buis. Je legt nooit een koppeling halverwege een lus onder de dekvloer. Dat is precies waarom de lengte per groep zo belangrijk is.
Hoe lang mag een groep vloerverwarming zijn?
De ideale luslengte ligt tussen de 70 en 80 meter. Dat is de richtwaarde waar je mee rekent bij 16 mm vloerverwarmingsbuis.
Waarom niet gewoon 150 meter in één keer? Hoe langer de lus, hoe meer weerstand het water onderweg ondervindt. De pomp moet dan harder werken, en het water koelt over die lange afstand verder af. Het gevolg: het begin van de lus is lekker warm en het eind blijft lauw. Met lussen rond de 70 tot 80 meter blijft de warmte gelijkmatig verdeeld en kun je alle groepen netjes op elkaar afstemmen.
Je moet wel bedenken dat die 70 tot 80 meter inclusief de aanvoerleiding is. Daarover verderop meer, want dat is de rekenfout die het vaakst gemaakt wordt.
Welke hart-op-hart afstand kies je?
De hart-op-hart afstand (h.o.h.) is de afstand tussen het midden van twee naast elkaar liggende buizen. Hoe kleiner die afstand, hoe meer buis er per vierkante meter in de vloer ligt en hoe meer warmte de vloer kan afgeven.
| Hart-op-hart | Buis per m² | Wanneer gebruik je dit? |
|---|---|---|
| 10 cm | ± 10 m | Hoge warmtebehoefte, lage watertemperatuur, warmtepomp |
| 15 cm | ± 6,7 m | Meest gebruikelijke keuze voor veel ruimtes |
| 20 cm | ± 5 m | Goed geïsoleerde ruimtes / lagere warmtebehoefte |
Werk je met een warmtepomp, dan is het water dat door de vloer gaat kouder dan bij een cv-ketel. Om toch genoeg warmte de ruimte in te krijgen, leg je de buizen dichter op elkaar. Daarom zie je bij warmtepompen vaak 10 cm h.o.h. Met een cv-ketel in een gemiddeld geïsoleerde woning is 15 cm een veelgebruikte keuze. En in een goed geïsoleerde aanbouw of slaapkamer kun je vaak met 20 cm uit de voeten.
Een slimme tussenvorm: leg langs koude buitenmuren en onder grote ramen een strook met kleinere h.o.h. (de randzone), en in de rest van de ruimte iets ruimer. Dat compenseert de extra warmtevraag op de plekken waar je die het meest voelt.
Hoeveel groepen heb ik nodig? De vuistregel
Voor 16 mm buis met 10 cm h.o.h. kun je als praktische vuistregel rekenen met:
- ± 10 meter buis per m²
- ± 70-80 meter per groep als mooie richtwaarde
- Dus ongeveer 7-8 m² per groep
Dat levert deze tabel op:
| Verwarmd oppervlak | Aantal groepen |
|---|---|
| 20 m² | 3 groepen |
| 30 m² | 4 groepen |
| 40 m² | 5-6 groepen |
| 50 m² | 7 groepen |
| 60 m² | 8 groepen |
| 80 m² | 10-12 groepen |
| 100 m² | 13-14 groepen |
Let op: deze tabel geldt voor 10 cm h.o.h. Leg je op 15 of 20 cm, dan ligt er minder buis per m² en kan één groep een groter oppervlak dekken. Hoe je dat uitrekent, zie je hieronder.
Zelf uitrekenen in 4 stappen
De tabel is een goed startpunt, maar elke woning is anders. Zo reken je het zelf uit:
- Bepaal het verwarmde oppervlak. Meet de ruimte, maar trek de plekken af waar geen buis komt. Denk aan een vaste keukenkast, een kookeiland, een douchebak of een inbouwkast. Onder een vaste kast leg je geen vloerverwarming.
- Vermenigvuldig met de meters per m². Bij 10 cm h.o.h. is dat × 10, bij 15 cm × 6,7, bij 20 cm × 5. Dan weet je hoeveel buis er in de vloer van die ruimte komt.
- Tel de aanvoerleiding erbij. Meet de afstand van de verdeler tot de ruimte en doe die keer twee (heen en terug). Die meters horen bij elke groep die naar die ruimte loopt.
- Deel door 70-80 meter. Rond af naar boven. Dat is het aantal groepen voor die ruimte.
Doe dit per ruimte en tel alles bij elkaar op. Dan weet je hoeveel groepen je verdeler moet hebben.
Waarom de aanvoerleiding zo belangrijk is
Dit is de fout die we het vaakst zien. Iemand rekent netjes uit dat er 70 meter buis in de slaapkamer komt, maar vergeet dat de verdeler in de meterkast of in de hal hangt, 6 meter verderop.
Die buis moet eerst 6 meter van de verdeler naar de slaapkamer, en na de lus weer 6 meter terug. Dat is 12 meter extra per groep. De lus is dan geen 70 maar 82 meter. Bij twee groepen naar diezelfde ruimte tel je die 12 meter twee keer.
Ligt de verdeler centraal in de woning, dan blijven die aanvoerleidingen kort. Dat is precies waarom je de verdeler het liefst zo centraal mogelijk plaatst. Lees daar meer over in onze blog over een vloerverwarmingsverdeler kiezen.
Rekenvoorbeelden per ruimte
Laten we het concreet maken met drie voorbeelden.
Voorbeeld 1: woonkamer van 35 m² met warmtepomp
- Woonkamer 35 m², er komt geen vaste kast in, dus 35 m² verwarmd oppervlak
- Warmtepomp, dus 10 cm h.o.h.: 35 × 10 = 350 meter buis in de vloer
- De verdeler hangt in de hal, 5 meter van de woonkamer: 2 × 5 = 10 meter aanvoer per groep
- 350 meter verdelen over lussen van ± 70 meter = 5 groepen
- Elke groep wordt dan 70 + 10 = 80 meter. Precies binnen de richtwaarde.
Uitkomst: 5 groepen, samen ± 400 meter buis.
Voorbeeld 2: keuken van 18 m² met kookeiland
- Keuken 18 m², waarvan 4 m² onder vaste kasten en het kookeiland. Verwarmd oppervlak: 14 m²
- Cv-ketel met menggroep, 15 cm h.o.h.: 14 × 6,7 = ± 94 meter buis in de vloer
- Verdeler 4 meter verderop: 8 meter aanvoer per groep
- Eén groep zou 94 + 8 = 102 meter worden. Dat is te lang.
- Dus 2 groepen van elk ± 47 + 8 = 55 meter
Uitkomst: 2 groepen, samen ± 110 meter buis. Kortere lussen zijn geen probleem, zolang je ze later op de flowmeter goed inregelt.
Voorbeeld 3: benedenverdieping van 60 m²
- Woonkamer, keuken en hal samen 60 m², warmtepomp, 10 cm h.o.h.
- 60 × 10 = 600 meter buis in de vloer
- Volgens de tabel is 60 m² goed voor 8 groepen. Dan wordt elke lus 600 / 8 = 75 meter in de vloer.
- De verdeler hangt centraal in de hal, dus de aanvoer per groep is kort: ± 3 meter. Elke lus komt dan op ± 78 meter.
Uitkomst: 8 groepen, precies wat de tabel zegt, en elke lus valt netjes binnen de 70-80 meter.
Tip: hangt je verdeler verder weg, bijvoorbeeld in de garage of de bijkeuken, dan tel je die aanvoerleiding bij elke lus op. Kom je daardoor boven de 80 meter uit, kies dan een groep extra. Een verdeler met een groep reserve is nooit verkeerd.
Hoeveel meter buis heb ik nodig?
Als je per ruimte hebt uitgerekend hoeveel groepen er komen en hoe lang elke groep is, tel je alle lussen bij elkaar op. Dat is je totale buislengte. Doe daar nog een paar meter bij voor het aansluiten op de verdeler en voor afsnijden.
De Diamond vloerverwarmingsbuis 16x2 mm is er op rollen van 200 meter en van 600 meter. Kies rollen die samen genoeg meters geven, en houd daarbij één regel in je achterhoofd: een lus mag nooit uit twee stukken bestaan. Elke groep moet in één stuk van één rol komen.
Een voorbeeld: heb je groepen van 80 meter en een rol van 200 meter, dan haal je daar 2 volledige groepen uit (160 meter) en houd je 40 meter over. Die 40 meter is te kort voor een volgende groep van 80 meter. Reken dus per rol uit hoeveel complete lussen eruit passen, in plaats van alleen het totaal aantal meters op te tellen.
Bekijk alle rollen in de collectie vloerverwarmingsbuis.
Hoeveel koppelingen heb ik nodig?
Elke groep heeft twee uiteinden: één op de aanvoer van de verdeler en één op de retour. Dus per groep heb je 2 koppelingen nodig.
Bij de Diamond RVS verdeler zijn de groepsaansluitingen G 3/4" euroconus en zitten de koppelingen er niet bij. Je hebt dan per groep 2 stuks Diamond Euroconus aansluitkoppeling 3/4" x 16 mm nodig.
| Aantal groepen | Euroconus-koppelingen | Prijsindicatie (à €2,49) |
|---|---|---|
| 4 groepen | 8 stuks | €19,92 |
| 6 groepen | 12 stuks | €29,88 |
| 8 groepen | 16 stuks | €39,84 |
| 10 groepen | 20 stuks | €49,80 |
| 12 groepen | 24 stuks | €59,76 |
Bij de Diamond messing verdeler worden volgens de productinformatie aansluitingen voor PEX 16 meegeleverd. Check bij het uitpakken altijd even of het aantal klopt met je aantal groepen.
Je zit tussen twee maten in: wat nu?
Kom je uit op 7,4 groepen, dan is de keuze makkelijk: je rondt naar boven af. Een lus die te lang wordt, krijg je later niet meer goed. Een groep die iets korter is dan de rest regel je gewoon in met de flowmeter.
Je moet wel bedenken dat je een verdeler achteraf niet zomaar kunt uitbreiden. Wil je over twee jaar de aanbouw of de badkamer er ook op aansluiten, dan heb je een groep nodig die nu nog vrij is. Daarom kiezen veel mensen bewust een verdeler met 1 groep reserve.
Wat kost dat? Bij de RVS verdeler is het verschil tussen 8 en 9 groepen €10 (€129,95 tegenover €139,95, prijsindicatie). Een vrije groep sluit je simpelweg af en die doet niks tot je hem nodig hebt. Voor een tientje heb je dan wel de mogelijkheid om later uit te breiden zonder de verdeler te vervangen.
Twijfel je tussen twee maten? Kies de grotere. Bekijk alle uitvoeringen in de collectie vloerverwarmingsverdelers.
Groepen verdelen over ruimtes
Een paar praktische regels bij het indelen:
- Eén groep per ruimte, of meerdere groepen per grote ruimte. Laat een groep liever niet door twee ruimtes lopen. Dan kun je per ruimte niet apart regelen.
- Badkamer apart. In een badkamer wil je het vaak warmer dan in de rest van het huis. Geef de badkamer een eigen groep.
- Houd de lussen ongeveer even lang. Dat maakt het inregelen veel makkelijker. Een groep van 40 meter naast een groep van 90 meter kan wel, maar dan moet je flinker inregelen.
- Grote ramen en buitenmuren. Start de lus bij de koudste kant van de ruimte. Daar is het water nog het warmst.
Je boodschappenlijst in één overzicht
Stel, je komt uit op 8 groepen met een RVS verdeler. Dan ziet je basislijst er zo uit:
- 1x Diamond RVS verdeler 8 groepen (of 9 als je een groep reserve wilt)
- Vloerverwarmingsbuis 16x2 mm: de som van al je lussen plus een paar meter speling, verdeeld over rollen waar complete lussen uit passen
- 16x euroconus-koppeling 3/4" x 16 mm
- Kogelkranen voor de hoofdaansluiting van de verdeler, bijvoorbeeld de Diamond kogelkraan DN25 met thermometer in rood en blauw
- Bij een cv-ketel met hoge aanvoertemperatuur: een menggroep. Lees in deze blog wanneer je die nodig hebt.
Alles bij elkaar vind je in de collectie vloerverwarming.
Veelgestelde vragen over groepen vloerverwarming
Wat is de ideale lengte van een groep vloerverwarming?
De ideale luslengte ligt tussen de 70 en 80 meter. Reken daarbij de aanvoerleiding van en naar de verdeler mee, want die hoort bij de lengte van de groep.
Hoeveel m² kan één groep vloerverwarming verwarmen?
Bij 16 mm buis en 10 cm hart-op-hart is dat ongeveer 7-8 m² per groep. Leg je op 15 of 20 cm, dan ligt er minder buis per m² en dekt een groep een groter oppervlak.
Hoeveel groepen heb ik nodig voor 40 m²?
Bij 10 cm hart-op-hart heb je voor 40 m² ongeveer 5-6 groepen nodig. Ligt de verdeler ver weg, of zitten er veel koude buitenmuren in de ruimte, kies dan 6.
Kan ik later nog een groep toevoegen?
Alleen als er op de verdeler nog een vrije aansluiting is. Een verdeler zelf uitbreiden is lastig. Daarom kiezen veel mensen bij de aankoop meteen een verdeler met 1 groep reserve.
Hoeveel koppelingen heb ik nodig per groep?
Twee: één voor de aanvoer en één voor de retour. Bij de Diamond RVS verdeler zitten de euroconus-koppelingen niet bij, dus bij 8 groepen bestel je 16 stuks.
Mag ik twee stukken buis aan elkaar koppelen in één groep?
Nee. Een groep bestaat altijd uit één doorlopend stuk buis, zonder koppelingen onder de vloer. Kies daarom rollen waar je complete lussen uit kunt halen.
Wat doe ik als een ruimte meer dan 80 meter buis nodig heeft?
Dan verdeel je de ruimte over twee of meer groepen. Een woonkamer van 35 m² bij 10 cm hart-op-hart heeft bijvoorbeeld 350 meter buis nodig, en dat worden 5 groepen.
Meer weten over het hele traject, van isolatie tot opstoken? Lees de complete gids voor vloerverwarming aanleggen.