Uponor S-Press PLUS persen: stappenplan voor meerlagenbuis

Een meerlagenbuis persen klinkt als vakwerk, en dat is het ook. Maar met Uponor S-Press PLUS is het een stuk overzichtelijker dan je misschien denkt. Uponor brengt het zelf terug tot drie stappen: snijden, insteken, persen. Geen ontbramen, geen kalibreren.

Toch gaat het in de praktijk regelmatig mis, omdat er kleine dingen worden overgeslagen. In dit stappenplan lopen we alles door, van knippen tot afpersen, met de fouten die je wilt voorkomen. We houden ons daarbij aan wat Uponor zelf in de documentatie schrijft.

Wat heb je nodig?

• Uponor buis: Uni Pipe PLUS of Uponor MLC. Dat zijn de buizen die Uponor noemt voor S-Press PLUS, in 16, 20, 25 en 32 mm.
• S-Press PLUS fittingen in dezelfde maat als je buis. Je vindt ze bij de Uponor koppelingen.
• Een buissnijder: de Uponor Flex buiskniptang 12-25 mm voor 16, 20 en 25 mm, of de Uponor Multi buisknipper 32-40 mm voor 32 mm.
• Een persmachine met Uponor persbekken met U-profiel, in de maat van je fitting.

Welke persmachine past?

S-Press PLUS pers je met de Uponor persbekken met U-profiel. Uponor heeft eigen persmachines, maar geeft ook een lijst met machines van andere merken waarop de Uponor persbekken passen. Daar staan onder andere modellen van Novopress, Milwaukee, REMS, Klauke en Hilti op. Let op: het gaat om specifieke modellen, niet om alle machines van die merken. Check dus altijd de compatibiliteitslijst in de technische informatie van Uponor. Uponor zegt er ook bij dat je bij een machine van een ander merk de geschiktheid en garantie door die fabrikant moet laten bevestigen.

Nog een tip uit dezelfde documentatie: Uponor adviseert de persbekken voor drinkwater- en verwarmingsinstallaties om de drie jaar te laten inspecteren. Een versleten bek perst niet meer zoals het hoort, en dat zie je niet altijd met het blote oog.

Stap 1: de buis haaks afknippen

Dit is de stap waar het meeste fout gaat, terwijl hij het makkelijkst lijkt. Je moet de buis echt haaks afknippen. Een schuine snede betekent dat de buis aan één kant minder ver in de fitting zit dan aan de andere kant.

1. Meet de lengte af en zet een streep.
2. Zet de buissnijder recht op de buis, haaks op de lengterichting.
3. Knip door met een buissnijder die gemaakt is voor meerlagenbuis.
4. Kijk even naar het uiteinde: staat de snede recht? Twijfel je, knip dan nog een paar millimeter af.

Wat je niet hoeft te doen: ontbramen of kalibreren. Uponor zegt in de technische informatie letterlijk dat het bij S-Press PLUS in drie stappen gaat, "zonder ontbramen of kalibratie". Lees je in een oudere handleiding of bij een ander systeem dat het wel moet? Dat geldt voor die systemen, niet voor S-Press PLUS.

Stap 2: insteken en controleren via het kijkvenster

Steek de buis recht in de fitting. Dan komt de belangrijkste controle van het hele proces.

In de roestvrijstalen pershuls van elke S-Press PLUS fitting zitten kijkvensters. Daardoor zie je of de buis ver genoeg in de fitting zit. Zie je de buis in het venster? Dan zit hij goed. Zie je hem niet, dan zit hij niet diep genoeg en moet je hem verder insteken voordat je perst.

Goed om te weten: volgens Uponor kun je de installatie tot aan het persen nog bijstellen. Dus eerst alles op zijn plek leggen en controleren, dan pas persen.

Stap 3: persen met de goede persbek

Elke maat S-Press PLUS heeft een eigen kleurcode en een groot maatcijfer op de pershuls. Op de Uponor persbekken zit dezelfde kleurcode. Eigenlijk is dat heel simpel: kleur bek = kleur fitting. Zo pak je ook op een donkere bouwplaats in een paar seconden de goede bek.

1. Kies de persbek met dezelfde kleur en maat als de fitting.
2. Plaats de bek om de pershuls. De pershuls heeft een kraag en een aanslag die de persbek op de goede plek houden. Volgens Uponor kun je de fitting daardoor niet op de verkeerde plek persen.
3. Pers de verbinding af volgens de handleiding van je persmachine.
4. Haal de bek eraf en ga door naar de volgende verbinding.

Stap 4: de folie eraf halen

Om de pershuls zit een gekleurde folie. Na het persen haal je die eraf. Zo zie je straks in één oogopslag welke verbindingen al geperst zijn en welke nog niet. Uponor noemt dat een dubbele perscontrole: de folie, plus de "ongeperst niet dicht"-functie uit stap 6.

Maak er een gewoonte van: persen, folie eraf, volgende. Haal de folie nooit van tevoren weg.

Stap 5: de leiding uitlijnen

Volgens Uponor kun je de leidingen na het persen nog uitlijnen tot aan de druktest. Moet een stuk buis nog net iets anders liggen, dan kan dat dus. Zet de buis daarna vast met beugels, bijvoorbeeld de Uni Pipe PLUS klikzadel.

Stap 6: afpersen, want ongeperst is niet dicht

S-Press PLUS heeft een functie die Uponor "ongeperst niet dicht" noemt. Ben je een fitting vergeten te persen, of is hij niet goed geperst, dan lekt hij direct, zelfs bij een lage druk. Dat is precies de bedoeling: je merkt het bij het afpersen, en niet pas als de muur al dicht is.

Een paar dingen om op te letten:

• Pers af voordat je iets dichtmaakt. Uponor schrijft dat alle onderdelen tijdens de druktest vrij bereikbaar en zichtbaar moeten zijn, zodat je een verkeerd geperste fitting kunt vinden.
• Kijk ook zelf bij elke verbinding. Volgens Uponor zie je kleine lekkages niet altijd terug op de drukmeter alleen.
• Houd de temperatuur zo gelijk mogelijk. Bij kunststof leidingen geeft een temperatuurverschil van ongeveer 10 graden volgens Uponor al 0,5 tot 1 bar drukverschil. Een leiding die tijdens de test opwarmt of afkoelt, kan je dus op het verkeerde been zetten.

Hoe lang en op welke druk je precies afperst, hangt af van de toepassing en de regels die daarvoor gelden. Voor drinkwater in Nederland is dat NEN 1006 met de Waterwerkbladen. Moet je installatie gekeurd of opgeleverd worden, laat het afpersen dan doen of controleren door je installateur.

Mag een S-Press PLUS fitting in beton of stucwerk?

Ja. Volgens Uponor mag S-Press PLUS direct in beton, dekvloer of onder stucwerk, zonder extra bescherming. De voorwaarde is dat beton, dekvloer en stucwerk binnen de termijn van de fabrikant helemaal droog worden.

In twee situaties adviseert Uponor de fitting wel extra te beschermen:

1. Als het daar langdurig vochtig blijft.
2. Als de pH hoger is dan 12,5.

Dan pak je de fitting in met bijvoorbeeld Kebu- of Denso-tape, volgens de instructies van de tapefabrikant. En nog een keer: pers af voordat de fitting in de vloer of muur verdwijnt.

7 fouten die mensen maken bij S-Press PLUS persen

1. Schuin afknippen. De buis zit dan aan één kant minder diep in de fitting. Altijd haaks, met een echte buissnijder.
2. Het kijkvenster overslaan. Je denkt dat de buis erin zit, maar hij is net niet ver genoeg. Even kijken kost twee seconden, een lekkage achter de tegels kost dagen.
3. De verkeerde persbek pakken. Een 20 mm bek op een 16 mm fitting, of een bek met een ander profiel dan U. Kijk naar de kleur: bek en fitting moeten matchen.
4. Een fitting vergeten. Zeker bij een verdeling met veel T-stukken gebeurt dat sneller dan je denkt. Daarom: folie direct na het persen eraf, dan zie je wat nog open staat.
5. Dichtmaken voor het afpersen. Dan heb je niks aan de "ongeperst niet dicht"-functie, want je ziet de lekkage niet.
6. Een buis van een ander merk gebruiken. Uponor noemt alleen Uni Pipe PLUS en Uponor MLC als buis voor S-Press PLUS. Moet je overgaan op een bestaande koperen leiding, gebruik dan een S-Press PLUS overgangskoppeling naar koper.
7. De buis verwarmen om hem te buigen. Uponor verbiedt in zijn technische catalogus het buigen van de meerlagenleiding met open vuur of een heteluchtpistool. Buig koud, met een binnen-buigveer als je een strakke bocht wilt. En is de buis toch geknikt? Dan moet dat stuk eruit.

Veelgestelde vragen over S-Press PLUS persen

Moet ik de buis ontbramen of kalibreren?

Nee. Bij S-Press PLUS is dat volgens Uponor niet nodig. Haaks afknippen, insteken en persen is genoeg.

Welk persprofiel heb ik nodig voor S-Press PLUS?

Het U-profiel, met de Uponor persbekken. De kleur op de persbek hoort bij de kleur op de fitting.

Hoe zie ik of de buis ver genoeg in de fitting zit?

Via het kijkvenster in de pershuls. Zie je de buis in het venster, dan zit hij ver genoeg.

Wat gebeurt er als ik een fitting vergeet te persen?

Dan lekt hij bij het afpersen al bij lage druk. Je vindt hem dus voordat de leiding wordt weggewerkt, zolang je afperst voordat je iets dichtmaakt.

Mag de fitting in de dekvloer?

Ja, als de dekvloer binnen de termijn van de fabrikant helemaal droog wordt. Blijft het langdurig vochtig of is de pH hoger dan 12,5, dan adviseert Uponor de fitting in te pakken met bijvoorbeeld Kebu- of Denso-tape.